Egalité.

Φρανσουά Πουπονί, δήμαρχος των σοσιαλιστών στη Σαρσέιγ: “ακούσαμε την μια υπόσχεση πίσω από την άλλη, αλλά τίποτε δεν έγινε στα προάστια από τις προηγούμενες ταραχές, τίποτε. . .Τα προάστια είναι πυριτιδαποθήκες. O κόσμος ζει υπό τρομακτικές συνθήκες, συν όλη την οργή, συν όλο το μίσος, συν όλες τις φήμες, όλο κι όλο αυτό που χρειάζεται είναι μια σπίθα για να ξεσπάσει η φωτιά”.

Ζαν Καρτμέρ, ανταποκριτής της Libération στις Βρυξέλλες: “Στις 21 Σεπτεμβρίου, ο Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί δέχθηκε τον Ιρλανδό πρωθυπουργό Μπέρτι Άχερν. Στις 3 Οκτωβρίου δέχθηκε τον Σουηδό πρωθυπουργό Φρέντρικ Ράινφελντ. Στις δύο αυτές συναντήσεις του, εξαπέλυσε μια βίαιη επίθεση εναντίον των μουσουλμάνων. Χρησιμοποιώντας μια γλώσσα σκληρή και ωμή, μίλησε επί 20 λεπτά για τον υπερβολικά μεγάλο αριθμό των μουσουλμάνων που ζουν στην Ευρώπη, σχολίασε τις δυσκολίες ένταξής τους και περιέγραψε με μελανά χρώματα τη «σύγκρουση των πολιτισμών» ανάμεσα στους μουσουλμάνους και τη Δύση”.

Ο πατέρας του Λαραμί, ενός από τους δύο νέους που σκοτώθηκαν από περιπολικό της αστυνομίας που τους εγκατέλειψε αβοήθητους, με αποτέλεσμα να ξεσπάσουν τα νέα επεισόδια στο Παρίσι: “. . .είπε σε κατοίκους ότι ένας αστυνομικός είχε απειλήσει το γιο του την περασμένη εβδομάδα. . .του είχε πει ‘θα’χεις να κάνεις μαζί μας’”.

Μαύρο Πρόβατο, μπλόγκερ: “Σκέψου μόνο πόση ενέργεια, εφευρετικότητα και πάθος των νέων σκοτώνεται με την κενή περιεχομένου ζωή που τους προσφέρουν τα γκέτο στα οποία είναι αναγκασμένοι να ζούν. . .οι φωτιές που άναψαν τις τελευταίες βδομάδες, πρέπει κάποτε να πυροδοτήσουν και μια αποφασιστική οργανωμένη πάλη σε όλα τα επίπεδα, του πολιτικού συμπεριλαμβανομένου.”

10.

Η 1η Ιανουαρίου του 2008 ίσως είναι η ημέρα που θα σημάνει την αρχή του τέλους του μεξικανικού καλαμποκιού. Την ημέρα εκείνη—όπως επιβάλλουν οι όροι της NAFTA—θα καταργηθούν εντελώς οι φόροι κι οι δασμοί στο αμερικανικό καλαμπόκι, μετά από μια δεκαετία μειώσεών τους.

Οι μικρές αγροτικές κοινότητες του Μεξικού όπου ζει ακόμη το 29% του πληθυσμού της χώρας θα βρεθούν αντιμέτωπες με τον ανταγωνισμό των μεγάλων αγροτικών εταιριών των Ηνωμένων Πολιτειών σε μια άνιση μάχη για την επιβίωσή τους. Ήδη, οι αμερικανικές εταιρίες εισάγουν σχεδόν χωρίς καμμία δαπάνη, χάριν κυβερνητικών επιδοτήσεων, στο Μεξικό, 10 εκατ. τόνους καλαμποκιού σε ετήσια βάση, μεγάλη ποσότητα του οποίου είναι γενετικά τροποποιημένο. Τα πρώτα 13 χρόνια εφαρμογής της συμφωνίας “ελεύθερου εμπορίου” της ζώνης της Βόρειας Αμερικής, 6.000.000 Μεξικανοί αναγκάσθηκαν να εγκαταλείψουν τις δουλειές τους στη γεωργία. Η καλλιέργεια καλαμποκιού στη χώρα, που άρχισε στην Πουέμπλα και την Οαχάκα πριν οκτώ αιώνες, αντιμετωπίζει μια θανάσιμη, υπαρξιακή απειλή. Ασφαλώς, το Μεξικό παραμένει σήμερα η τέταρτη μεγαλύτερη χώρα στην παραγωγή καλαμποκιού, με 22 εκατ. τόνους ετησίως, αλλά δε συγκρίνεται με τις Ηνωμένες Πολιτείες, που παράγουν 300 εκατομμύρια τόνους, ή το 70% της παγκόσμιας παραγωγής. Το εν τρίτον της παραγωγής αυτής γίνεται με γενετικά τροποποιημένους σπόρους. Οι μεγάλες εταιρίες του πεδίου της βιοτεχνολογίας ήδη έχουν βάλει στο στόχαστρό τους την απόκτηση του γονιδιώματος του Μεξικανικού καλαμποκιού: επικρατέστερος αγοραστής του, η Monsanto. Η Αδελίτα Σαν Βισέντε, ακτιβίστρια για το περιβάλλον, μιλώντας στην μεξικάνικη εφημερίδα La Jornada επισήμανε ότι “το να αφήνουμε την Μονσάντο να φθάσει τόσο κοντά στο να κατέχει τα μυστικά του μεξικανικού καλαμποκιού μοιάζει με το να ζητάμε από τον Ηρώδη να κάνει μπέιμπυ-σίτινγκ”.

Ο αμερικανός συγγραφέας Τζων Ρος σημειώνει ότι το 55% των προϊόντων που χρειάζονται για να τραφεί η ανθρώπινη φυλή καλλιεργούνται πλέον υπό τον αποκλειστικό έλεγχο δέκα επιχειρήσεων. Οι μεγαλύτερες πέντε εταιρίες του ολιγοπωλίου των τροφίμων; Bayer, Dow, Dupont, Syngenta (πρώην Novartis), Monsanto. Καμμία τους δεν ξεκίνησε ως αγροτική εταιρία· όλες ανεξαιρέτως παρήγαγαν χημικά, είτε για στρατιωτική χρήση, είτε ως φυτοφάρμακα.

Θεωρίες συνομωσίας; Όχι και τόσο. Στο Ιράκ, όπου ο Τίγρης και ο Ευφράτης ενώνονται, και λέγεται ότι μπορεί να ανακαλύφθηκε η γεωργία πριν από χιλιάδες χρόνια, μια από τις πρώτες αποφάσεις του νεοαποικιακού καθεστώτος του Πωλ Μπρένερ που διόρισε ο Τζωρτζ Ουώκερ Μπους ήταν η Διαταγή 81—που απαγόρευε την κατοχή σπόρων εγχωρίως παραχθέντων. Ακολούθησε η Επιχείρηση Amber Waves: η διανομή, στους Ιρακινούς αγρότες, γενετικά τροποποιημένων σπόρων. Για να είναι σίγουρο ότι η εγχώρια γεωργία θα περιερχόταν στον πλήρη και αποκλειστικό έλεγχο των αμερικανικών πολυεθνικών, η εθνική “τράπεζα” των σπόρων, που κατά κάποια σατανική σύμπτωση βρισκόταν σε μια περιοχή επονομαζόμενη ‘Αμπου Γκράιμπ, λεηλατήθηκε και πυρπολήθηκε.

Δι’ ευχών.

Κριστιάν Φεντερίκο φον Βέρνιχ, 69 ετών. Τον περασμένο μήνα, μετά από μια δίκη που διήρκεσε περίπου 90 ημέρες, ο Αργεντινός καθολικός ιερωμένος καταδικάσθηκε σε ποινή ισόβιας κάθειρξης για την εμπλοκή του σε τουλάχιστον επτά φόνους αντιφρονούντων, 31 υποθέσεις βασανισμών και την ανάμιξή του σε αναρίθμητες υποθέσεις παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων επί των ημερών της ακροδεξιάς στρατιωτικής χούντας του Χόρχε Βιντέλα. Όπως σημειώνει ο Ρόρυ Κάρολ στην εφημερίδα Guardian, ο φον Βέρνιχ, ως αστυνομικός ιερεύς, “παρηγορούσε” κι εξομολογούσε κρατούμενους των υπηρεσιών ασφαλείας—και μετέφερε πάραυτα όσα τους αποσπούσε στους ανωτέρους του. Κατόπιν τα θύματά του εκτελούνταν και όσοι τα ονόματα των οποίων είχαν αναφερθεί απαγάγονταν από τις μυστικές υπηρεσίες, σε έναν φαύλο κύκλο χωρίς τέλος.

Ο Ντάνιελ Σβάιμλερ του BBC θίγει μάλλον ήπια την διάσταση της δίκης που αφορά στην επισήμανση της συνενοχής της ιεραρχίας της αργεντίνικης Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας στα εγκλήματα της δικτατορίας: η αρχιεπισκοπή, έγραψε, ανακοίνωσε πως “εξετάζει το ενδεχόμενο” να αποσχηματίσει το φον Βέρνιχ για το υπόλοιπο της ζωής του, εξωθώντας μια αργεντίνικη εφημερίδα να διερωτηθεί με μια γερή δόση ειρωνίας τι ακριβώς χρειάζεται “εξέταση”. Παρά το γεγονός ότι ευάριθμοι Αργεντινοί ιερείς και εργαζόμενοι στην εκκλησία αντιστάθηκαν στις επιταγές του καθεστώτος και φυλακίσθηκαν, βασανίσθηκαν και δολοφονήθηκαν, η εκκλησιαστική ιεραρχία τήρησε συνεπή κι αδιάλλειπτη στάση στήριξης της χούντας, φαινόμενο αενάως επαναλαμβανόμενο σε διεθνές επίπεδο.

Ο αρχιτέκτονας και γλύπτης Αδόλφο Πέρες Εσκιβέλ, βαθύτατα θρήσκος, τιμηθείς με βραβείο Νομπέλ το 1980 για την δράση του για την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην πατρίδα του, διηγήθηκε στο δικαστήριο ότι ο Πάπας Ιωάννης Παύλος ο δεύτερος αντιμετώπισε το ζήτημα των απαγωγών βρεφών από το καθεστώς Βιντέλα εντάσσοντάς το σε μια άκρως ψυχροπολεμική λογική: “Ο Πάπας άφησε κάτω τις πληροφορίες που του έδωσα. . .μου είπε: ‘πρέπει να σκεφτείτε και τα παιδιά που ζουν σε κομμουνιστικές χώρες’”. Ο Πέρες Εσκιβέλ επιχείρησε να διαμαρτυρηθεί, με ανίατη αφέλεια: μα πρόκειται για μια Χριστιανική, εκδυτικισμένη χώρα, είπε. Ο προκαθήμενος της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας τον ξεπροβόδισε ευγενικά.

Μετά το τέλος της χούντας το 1983, παραχωρήθηκε γενική αμνηστία στους φονιάδες και τους βασανιστές, καθεστώς που ήρθη κάπου 20 χρόνια αργότερα. Θεωρείται απίθανο να δικασθούν και άλλοι ιερωμένοι που ενέχονται στα εγκλήματα του καθεστώτος Βιντέλα. Ακόμη κι έτσι, οι Μητέρες της Πλάσα δε Μάγιο το χάρηκαν. Ήταν μια έστω μικρή, έστω πολύ καθυστερημένη, νίκη.

1.056.

Δέκα καλλιεργητές βαμβακιού, όλοι 30 και κάτι, στην περιοχή Βιντάρμπα του ομόσπονδου ινδικού κρατιδίου Μαχαράστρα, αυτοκτόνησαν τις τελευταίες τέσσερις ημέρες. Ο ισχυρισμός των τοπικών αρχών ότι ο αριθμός των αγροτών που αυτοκτονούν στην περιοχή μειώθηκε κατά 40% εφέτος προσκρούει στην πραγματικότητα. Από τον Ιανουάριο έως σήμερα, οι αυτόχειρες αγρότες στην περιοχή, γράφει ο Αρουνκούμαρ Μπατ στην εφημερίδα The Hindu, φθάνουν τους 1.056. Πέρυσι, οι αυτόχειρες αγρότες ήταν επισήμως 1.442—πιθανώς πολύ περισσότεροι: κατά το ρεπορτάζ του Σμρούτι Κοπικάρ για το περιοδικό Outlook India, έφθασαν τους τουλάχιστον 1.520.

Τα απονενοημένα διαβήματα των αγροτών στη Βιντάρμπα καταγράφονται σε μαζικούς αριθμούς από το 1997, όταν προωθήθηκαν και άρχισαν να εφαρμόζονται οι περιλάλητες μεταρρυθμίσεις “απελευθέρωσης” του πρωτογενούς τομέα. Η σταδιακή απάλειψη των επιδοτήσεων και η δραστική μείωση των δασμών (αντίθετα με όσα συμβαίνουν στις χώρες που προπαγανδίζουν την παγκοσμιοποίηση, π.χ. στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου η επιδότηση του βαμβακιού φθάνει το 50% του κόστους παραγωγής), καθώς και άλλα κυβερνητικά μέτρα οδήγησαν σε υπερχρέωση τον πληθυσμό των αγροτών, ειδικά τους οικονομικά ασθενέστερους. Στην επιρρεπή σε ξηρασίες Μαχαράστρα, καλλιέργειες όπως αυτή του βαμβακιού ή του ζαχαροκάλαμου, που προωθήθηκε εναλλακτικά, είναι ιδιαίτερα ευάλωτες· περίπου δύο εκατομμύρια άνθρωποι βρίσκονται σήμερα υπό την δαμόκλειο σπάθη της οριστικής χρεωκοπίας.

Το κοινωνικό φαινόμενο των μαζικών αυτοκτονιών των αγροτών έχουν ερευνήσει έως σήμερα επτά επιτροπές, και μια όγδοη άρχισε την δική της μελέτη για το πρόβλημα πρόσφατα. Ο Κίσορ Τιουάρι της VJAS έχει τις αμφιβολίες του για την αξία άλλου ενός τέτοιου εγχειρήματος: “σε τι ωφελεί το ότι συστήνονται κι άλλες επιτροπές, όταν η κρατιδιακή κυβέρνηση δεν εξετάζει ούτε καν μισοσοβαρά το ενδεχόμενο να εφαρμόσει τις συστάσεις που έκαναν οι προηγούμενες; Τι νόημα έχει, αν η κυβέρνηση εθελοτυφλεί μπροστά στην ίδια την αγροτική κρίση;”, διερωτάται.

Τον Μάιο του 2006, η τοπική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα δάνειζε χρήματα με “ευνοϊκούς όρους” στους αγρότες για να αγοράσουν μηχανάκια, για να μπορούν να μετακινούνται ευκολότερα και ταχύτερα. Ο Τιουάρι σχολίαζε τότε σαρκαστικά πως το μέτρο μάλλον αποσκοπούσε στο να πλουτίσουν κάποιοι που εμπορεύονται δίκυκλα στην περιοχή. Περίπου την ίδια εποχή, ο Τσάντρα Μπαν πέθανε στο νοσοκομείο, δύο ημέρες αφότου αυτοπυρπολήθηκε διότι οι απαιτήσεις των πιστωτών του τον εξώθησαν στα άκρα. Η γυναίκα του, Ρέχα Μπαν, δήλωνε τότε έξαλλη μαζί του: “έχω να φροντίσω τα δύο μας παιδιά, τους γέρους γονείς του—και να ξεπληρώσω και τα χρέη του”.

Δωρεά.

Πρίσιλα, 12 ετών, μαθήτρια στο Σαίντ Τζων στην περιοχή Κορογκότσο στην Κένυα. Στην παραγκούπολη Νταντόρα, όπου μεγαλώνει, βρίσκεται ένας από τους 30 μεγαλύτερους σκουπιδότοπους του κόσμου. Σε αυτόν καταλήγουν τεράστιες ποσότητες σκουπιδιών, κάπου 2.000 τόνοι κάθε ημέρα—μεγάλος όγκος τους ήταν, πριν φθάσουν εκεί, ηλεκτρονικοί υπολογιστές που εξάντλησαν τη χρησιμότητά τους στις Δυτικές χώρες. Η περιεκτικότητα του αίματός της σε μόλυβδο φθάνει τα 19,9 μικρογραμμάρια ανά δέκατο λίτρου, το διπλάσιο από το διεθνώς επιτρεπόμενο. Η έφηβη δεν είναι το μόνο παιδί με σοβαρά προβλήματα υγείας εξ αιτίας της χωματερής· το σχολείο της καλύπτεται συχνά από τοξικά νέφη. “Κάθε φορά που ο σκουπιδότοπος βγάζει σύννεφα καπνού, αρχίζω να βήχω”, λέει. Η περιοχή είναι η μια από τις δύο πιο μολυσμένες σε ολόκληρη την Αφρική. Η άλλη είναι ένα ορυχείο μολύβδου στη Ζάμπια.

Η κυβέρνηση της Κένυας αρέσκεται να προβάλλει τα μέτρα που λαμβάνει για την προστασία του περιβάλλοντος στη χώρα—ένα από τα σημαντικότερα τουριστικά της θέλγητρα. Ο σκουπιδότοπος στη Νταντόρα, μια θάλασσα περίπου 303.512 τετραγωνικών μέτρων με πλαστικές σακκούλες, ιατρικά και φαρμακευτικά απόβλητα, μπαταρίες αυτοκινήτων, διαλυμένους εκτυπωτές και ξεκοιλιασμένους υπολογιστές, είναι ένα θέαμα που κανένας τουρίστας δεν θέλει, ούτε πρόκειται να δει ποτέ. Τα παιδιά που ζουν εκεί, όμως, σημειώνει ένας βιοχημικός που πρόσφατα έγραψε μια έκθεση για το UNEP, αναπνέουν τις αναθυμιάσεις, πιάνουν τα μολυσματικά σκουπίδια, παίζουν με αυτά, τρώνε λαχανικά και χόρτα μολυσμένα με μόλυβδο, υδράργυρο και κάδμιο.

Ο 19χρονος Τζον Κιλόνζι, ρακοσυλλέκτης, δε νοιάζεται για τον κίνδυνο που θέτουν για την υγεία του τα σκουπίδια—έχει πιεστικότερες ανάγκες: ψάχνει στη χωματερή καθημερινά κάτι να φάει ή να πουλήσει για να κερδίσει το φαγητό της ημέρας. “Εδώ βγάζουμε το ψωμί μας”, λέει.

Η “νέα τάση”, λέει ο Άχιμ Στάινερ, εκτελεστικός διευθυντής του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, είναι τα κράτη του “ανεπτυγμένου” κόσμου να ξεφορτώνονται τα ηλεκτρονικά τους σκουπίδια/e-waste, η επεξεργασία ή και η ανακύκλωση των οποίων είναι ιδιαίτερα δαπανηρή, στέλνοντάς τα στις χώρες του λεγόμενου “αναπτυσσόμενου” κόσμου. “Έχουμε ήδη αποδείξεις για το ότι η Αφρική γενικά χρησιμοποιείται ως σκουπιδότοπος για ηλεκτρονικά σκουπίδια που περιέχουν ιδιαίτερα βαριά μέταλλα”, δηλώνει. Συχνά, με το πρόσχημα της δωρεάς μεταχειρισμένων υπολογιστών στις χώρες της Μαύρης Ηπείρου: έως και το 25% των “δωριζομένων” υπολογιστών είναι άχρηστοι. Μεγάλο μέρος των 20-50 μετρικών τόνων e-waste που παράγονται στον Δυτικό κόσμο κάθε χρόνο καταλήγει στην Αφρική. Η χώρα που πλήττεται περισσότερο είναι η Νιγηρία. Αλλά το πρόβλημα εξαπλώνεται.

Ο Ρίτσαρντ Κιάκα Ντίμπα της Eco-Ethics International δηλώνει ότι οι δυτικές χώρες “εκμεταλλεύονται τις αδυναμίες των οργάνων προστασίας του περιβάλλοντος στην Κένυα”. Σε έρευνα που διεξήγε νωρίτερα εφέτος, επισήμανε ότι τουλάχιστον το 20% των υπολογιστών που αποστέλλονται στην Κένυα κάθε χρόνο, κυρίως από τις ΗΠΑ και τη Βρετανία, είναι εντελώς άχρηστοι. Η ζημιά που προκαλούν είναι ανυπολόγιστη. “Στο κοντινό μέλλον”, συμπληρώνει μιλώντας στην Λούσι Πέυτερμαν, “θα αντιμετωπίσουμε πολύ σοβαρή κρίση”.

150%.

Ζάινεμπ Μοχάμεντ, 30 ετών. Πριν λίγο καιρό το μωρό της, περίπου δυο μηνών, αρρώστησε. Επιχείρησε να το πάει σε ένα νοσοκομείο στην Σαντρ Σίτυ, μια από τις πιο φτωχές συνοικίες της Βαγδάτης. Το αυτοκίνητο στο οποίο επέβαιναν έκανε επανειλημμένες στάσεις στα οδοφράγματα και τα μπλόκα των δυνάμεων κατοχής και των συνεργατών τους· οι καθυστερήσεις επιδείνωσαν την κατάσταση του βρέφους. Όταν τελικά έφθασαν στο νοσοκομείο, η Ζάινεμπ ανακάλυψε ότι δεν υπήρχε ειδικευμένος παιδίατρος. Το κοριτσάκι εξέπνευσε. Η Ζάινεμπ λέει ότι δε θέλει να κάνει ποτέ ξανά παιδί. “Δεν νομίζω ότι θα άντεχα το να χάσω κι άλλο”.

Από το 1990 έως το 2007, η αύξηση της παιδικής θνησιμότητας στο Ιράκ φθάνει το 150%. Είναι μακράν η μεγαλύτερη παγκοσμίως. Ο πρώτος πόλεμος του Κόλπου κι οι κυρώσεις που ακολούθησαν στοίχισαν τη ζωή τουλάχιστον 500.000 παιδιών· ο δεύτερος πόλεμος, η τροπή σε φυγή όλων όσων μπορούσαν να φύγουν, εξ αυτών χιλιάδων γιατρών, κι οι συνεχιζόμενες σήμερα εχθροπραξίες, συνεχίζουν να σκοτώνουν παιδιά. 122.000 παιδιά, ένα στα οκτώ στη χώρα, έχασαν τις ζωές τους στο Ιράκ το 2005, πριν κλείσουν τα πέντε τους χρόνια. Τα περισσότερα πέθαναν πριν συμπληρώσουν ένα μήνα ζωής. Από τον Μάρτιο του 2003, η αύξηση ξεπερνά το 37%—κατά συντηρητικές εκτιμήσεις.

Ο παιδίατρος Μοχάμεντ Ζαχράου του Ιρακινού υπουργείου Υγείας λέει ότι “στο παρελθόν [οι θάνατοι παιδιών] προκαλούνταν από τις οικονομικές κυρώσεις και την έλλειψη φαρμάκων και ιατρικών εφοδίων. Το ίδιο πρόβλημα υφίσταται και σήμερα, προστιθέμενης της επιδεινούμενης κατάστασης ασφαλείας. Ιδιαίτερα στη Βαγδάτη, όπου είναι δύσκολη η πρόσβαση στα νοσοκομεία”.

Το μεγαλύτερο παιδιατρικό νοσοκομείο της Βαγδάτης, γράφει ο Χιντ αλ Σάφαρ στο Iraqi Crisis Report, βρίσκεται σε μια γειτονιά όπου μαίνονται συχνά μάχες και η πρόσβαση για τις οικογένειες και το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό είναι σχεδόν αδύνατη.

$119.

Μεχμέτ Νεσίμ Ενέρ, ετών δεκατεσσάρων. Έχασε το ένα του χέρι και το ένα του μάτι στα έντεκα, από έκρηξη νάρκης στο Ντιάρμπακιρ—δεν είναι γνωστό ποιος την τοποθέτησε. Ο τουρκικός στρατός και το ΡΚΚ χρησιμοποιούν κατά κόρον νάρκες κατά προσωπικού. Ο Μεχμέτ πηγαίνει σε ειδικό σχολείο για παιδιά με προβλήματα όρασης· δυσκολεύεται να διαβάσει και να κρατήσει σημειώσεις. Λέει ότι η ιστορία του είναι κάθε άλλο παρά μοναδική. Το 2006, ο επίσημος απολογισμός των θυμάτων από τις νάρκες έφθασε τους 18 νεκρούς και τους 55 τραυματίες. Το 2005, οι νεκροί ήταν 68 και οι τραυματίες 152. Συνολικά, στα περίπου 25 χρόνια του πολέμου στην Ανατολία, οι ανάπηροι είναι χιλιάδες.

Η Τουρκία κύρωσε τη διεθνή συνθήκη κατά της χρήσης ναρκών κατά προσωπικού το 2003, και τύποις την έθεσε σε ισχύ το 2004. Οι κούρδοι αυτονομιστές δεσμεύθηκαν βάσει της Έκκλησης της Γενεύης ότι θα πάψουν να χρησιμοποιούν νάρκες το 2006. Η Άγκυρα διαμαρτυρήθηκε διότι αυτό συνέβη χωρίς δική της ενημέρωση και έγκριση: ουσιαστικά, διότι αυτό συνιστά μια έστω έμμεση αναγνώριση της αυτονομιστικής οργάνωσης της κουρδικής μειονότητας. Η κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υπόσχεται να καταστρέψει πλήρως όλα τα ναρκοπέδιά της έως το 2014. Εφέτος κατέστρεψε 94.111 νάρκες. Ο στρατός διατηρεί στο οπλοστάσιό του άλλες τουλάχιστον 983.166, πάντως, όπως σημειώνει ο Ερχάν Υστυντάγ στο Bianet, οι αρχές μάλλον τείνουν να δίνουν στην δημοσιότητα μικρότερους αριθμούς από τους πραγματικούς.

Το κόστος μιας νάρκης Κλέυμορ υπολογιζόταν το 1993 σε 119 δολάρια.