“Φυσικά αίτια”.

Βρίσκεται στο εσωτερικό της Αμερικανικής στρατιωτικής βάσης στην αρχαία πόλη Μπάγκραμ, κοντά στην Τσάρικαρ, στην Παρβάν του Αφγανιστάν. Είχε δημιουργηθεί από το στρατό των Ηνωμένων Πολιτειών ως “προσωρινό” κέντρο ελέγχου όσων συλλαμβάνονταν τις ημέρες του πολέμου που είχαν εξαπολύσει οι Αμερικανοί και οι σύμμαχοί τους εναντίον των Ταλιμπάν. Σήμερα, σε αυτήν κρατούνται 630 έγκλειστοι, σχεδόν οι τριπλάσιοι από όσους παραμένουν στο Γκουαντάναμο, από την ίδρυση του οποίου συμπληρώθηκαν τον περασμένο μήνα έξι χρόνια. Το 2005, μετά από μια σειρά επαρκώς τεκμηριωμένων καταγγελιών περί θανάτων κρατουμένων, βασανισμών και “εξαφανίσεων”, η κυβέρνηση Μπους είχε επιχειρήσει να την ξεφορτωθεί—να την παραδώσει, τουλάχιστον τύποις, στην ευθύνη της κυβέρνησης μαριονετών του Χάμιντ Καρζάι, ενός φυλάρχου ο οποίος στο παρελθόν είχε χρησιμοποιηθεί από τη CIA για διάφορα θελήματα και σήμερα βρίσκεται στο πόστο του προέδρου της χώρας, ή, κατά το συνηθέστερο σαρκασμό σε βάρος του, του δημάρχου της Καμπούλ. Ωστόσο, μετά από μια σειρά νομικών, γραφειοκρατικών και διοικητικών σφαλμάτων, η μετακύλιση της ευθύνης δεν ευοδώθηκε και η φυλακή παρέμεινε στην δικαιοδοσία του Αμερικανικού στρατού.

Στη φυλακή Μπάγκραμ, σύμφωνα με εμπιστευτική έκθεση της ICRC, συνεχίζονται όσα συνέβαιναν στην Άμπου Γκράιμπ: στο κολαστήριο βρίσκονται πολλοί περισσότεροι από όσους χωρούν τα κελιά· επικρατούν απάνθρωπες συνθήκες· οι λόγοι κράτησης παραμένουν μυστικοί· επιβάλλεται φυλάκιση χωρίς δυνατότητα επικοινωνίας με δικηγόρους ή οποιονδήποτε στον έξω κόσμο σε κελιά απομόνωσης, ακόμη κι επί πέντε χρόνια· σημειώνονται συνεχείς βασανισμοί, η μεταχείριση των κρατουμένων παραβιάζει κατάφωρα τις Συνθήκες της Γενεύης· τα γεγονότα αυτά αποκρύπτονται από επισκέπτες παρατηρητές. Η Χίνα Σάμσι της ACLU χαρακτήρισε, μιλώντας στον Γουίλιαμ Φίσερ της εφημερίδας Asia Times, τις συνθήκες στη Μπάγκραμ “χειρότερες” από αυτές στο Γκουαντάναμο.

Στην περίπτωση της Μπάγκραμ δεν υπήρξαν φωτογραφίες. Υπήρξαν δύο θάνατοι, όμως ο Αμερικανικός στρατός επέλεξε κατ’αρχάς να διαχειριστεί την κρίση κάνοντας χρήση ενός πάντοτε αποτελεσματικού επικοινωνιακού όπλου: της διάψευσης. Ο υποστράτηγος Ντάνιελ ΜακΝηλ, τότε διοικητής των δυνάμεων των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν είχε δηλώσει το 2002, όταν είχε έλθει στον αφρό η υπόθεση, ότι οι κρατούμενοι δεν είχαν κρεμαστεί από το ταβάνι, κι ότι οι θάνατοί τους είχαν επέλθει “από φυσικά αίτια”. Ακολούθησαν αποκαλύψεις που διέψευδαν την διάψευση: οι κρατούμενοι είχαν πράγματι κρεμαστεί από το ταβάνι, είχαν πράγματι υποστεί επανειλημμένους ξυλοδαρμούς που προκάλεσαν τους θανάτους τους. Στις αυτοψίες, τα τραύματα που έφεραν τα θύματα χαρακτηρίσθηκαν συγκρίσιμα με τραύματα ανθρώπων που πέρασε από πάνω τους λεωφορείο. Το φθινόπωρο του 2007, στρατιωτικοί εισαγγελείς έκριναν ότι 28 στρατιωτικοί και έφεδροι ενέχονται στην υπόθεση και πρότειναν την παραπομπή τους σε δίκη, με κατηγορίες που φθάνουν έως και την δολοφονία εξ αμελείας. Τελικά ασκήθηκαν, το Νοέμβριο, διώξεις σε βάρος 15. Ο πιο υψηλόβαθμος ήταν λοχαγός. Οι κατηγορίες σε βάρος του αποσύρθηκαν.

Επιμύθιον: “η Αμερική δε βασανίζει”. Τζωρτζ Ουώκερ Μπους.

. . . . . . . . . . . . . . .

Τα περίπου 200 μέλη της ΕΛΔΑΦ, που η δημοσιογράφος Τάνια Μποζανίνου σημείωνε το 2005 ότι παραμένουν κλεισμένα στα στρατόπεδα εξ αιτίας του φόβου της κυβέρνησης ότι εάν κάποιος εξ αυτών σκοτωθεί θα υπάρξουν πιέσεις να επιστρέψουν, δεν ξέρουν, δεν είδαν, δεν άκουσαν: έτρωγαν.