Θαύμα.

Οι έφηβοι D.Ö. και V.Ö., 17 ετών, και K.K., 15 ετών, βγήκαν από το αστυνομικό τμήμα στο οποίο είχαν προσαχθεί την 8η Μαΐου και κρατηθεί incommunicado στην περιοχή Γκιουζέλτεπε, στο Τσιγκλί του Ιζμίρ, ξυλοκοπημένοι αγρίως, με μώλωπες και εκδορές στα κεφάλια, στους όρχεις και άλλα σημεία των σωμάτων τους, σύμφωνα με ρεπορτάζ της εφημερίδας Μπιργκύν. Ποια ήταν η απάντηση της αστυνομίας στην καταγγελία των γονιών τους ότι βασανίσθηκαν; Ότι αυτοτραυματίσθηκαν με πυροσβεστήρες.

Στο μεταξύ ο έγκριτος Ευρωπαϊκός τύπος συνεχίζει να εκδηλώνει την εντελώς ανυπόκριτη ανησυχία του για το πολιτικό μέλλον του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν—ο οποίος ως γνωστόν στο πεδίο της μείωσης των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία τα πάει θαύμα.

Simon says.

Σάιμον Μαν, ετών 56, γόνος καλής Βρετανικής οικογενείας —ο μπαμπάς και ο παππούς του διετέλεσαν αρχηγοί της εθνικής κρίκετ του Ηνωμένου Βασιλείου—, με σπουδές στο Ήτον, υπηρεσία στους Σκοτσέζους Φρουρούς και, κατόπιν, στην διαβόητη 22 SAS· πήρε φύλλο πορείας, κατά όσα είναι επισήμως γνωστά, για “καυτά” σημεία τις δεκαετίες του ’70 και του ’90: Κύπρος, Βόρεια Ιρλανδία, Ιράκ. Το 1996, μετά από σύντομα περάσματα από τις βιομηχανίες των υπολογιστών (της “ασφάλειάς” τους, πιο συγκεκριμένα) και της ενέργειας (πετρέλαιο), η αδρεναλίνη πήρε ξανά το πάνω χέρι· αποφάσισε να ιδρύσει, μαζί με τον (γνωστό μας) Τιμ Σπάισερ, την εταιρία μισθοφόρων Sandline International. “Διέπρεψε” στην Παπούα Νέα Γουινέα, στην Ανγκόλα κι άλλες περιοχές του κόσμου όπου ζητήθηκαν οι υπηρεσίες των πληρωμένων δολοφόνων της εταιρίας του διδύμου. Όμως τον Μάρτιο του 2004 κάτι πήγε τελείως λάθος. Τόσο λάθος, που η Σάντλαϊν ανακοίνωσε την διακοπή της λειτουργίας της λιγότερο από έναν μήνα μετά.

O Μαν συνελήφθη με άλλους 61 μισθοφόρους στο αεροδρόμιο της πρωτεύουσας της Ζιμπάμπουε, Χαράρε, όπου το ιδιόκτητο Boeing 727 της εταιρίας επρόκειτο να φορτωθεί με όπλα κι εξοπλισμό και να αναχωρήσει. Ο ίδιος ο Εγγλέζος υποστήριζε, τότε, ότι η ομάδα θα πήγαινε στη ΛΔ Κονγκό για να αναλάβει χρέη φρούρησης ορυχείων. Αλλά στην πραγματικότητα, όπως ομολόγησε εφέτος, είχε αναλάβει να φέρει εις πέρας το πραξικόπημα που θα ανέτρεπε τον ταξίαρχο ε.α. και λεγόμενο “πρόεδρο” της Ισημερινής Γουινέας, που κυβερνά 30 χρόνια παρά κάτι ψιλά, Τεόντορο Ομπιάνγκ Νγκουέμα (το κόμμα του οποίου στις πρόσφατες εκλογές πήρε το εξόχως δημοκρατικό ποσοστό του 100% σε πολλές περιοχές της χώρας, όπως μετέδωσε αθώα το Γαλλικό Πρακτορείο). Σήμερα φιλοξενείται στο σωφρωνιστικό ίδρυμα της Μαύρης Ακτής, στο οποίο δεν επικρατούν, κατά γενική ομολογία, οι καλύτερες συνθήκες σε ό,τι αφορά την τήρηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με αποτέλεσμα οι τρόφιμοί του να παρουσιάζουν μια αξιοσημείωτη επιρρέπεια στην (υποβοηθούμενη) αυτοκτονία. Βέβαια αυτά ποσώς απασχολούν τον τόσο ευαίσθητο σε ζητήματα δημοκρατίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων mainstream Δυτικό τύπο, ίσως διότι ο “πρόεδρος” Νγκουέμα έχει καλούς συμβούλους, όπως για παράδειγμα τον διαμορφωτή στρατηγικής της εκστρατείας του υποψηφίου προέδρου των ΗΠΑ Τζων ΜακΚέην, Τσαρλς Μπλακ.

Η κακοτυχία του “καλομαθημένου” Μαν τον έχει κάνει κάπως ανυπόμονο, εξ ου και ο αδίστακτος τυχοδιώκτης προσπαθεί σε μια αναμενόμενη έξαρση φιλοτομαρισμού να διαπραγματευθεί την απελευθέρωσή του με μια υπολογισμένη ροή αποκαλύψεων. Από τα ονόματα των εργοδοτών του που έχει “δώσει” μέχρι στιγμής ξεχωρίζουν αυτό του Μαρκ Θάτσερ, γιου της (“σιδηράς”) Μάργκαρετ—οι νομικές σκοτούρες του οποίου δεν του χάλασαν τον δεύτερό του γάμο, για τον οποίο η υπερήφανη μαμά δήλωσε “περιχαρής”— και του Έλυ Χαλίλ, του Λιβανέζικης καταγωγής, γεννημένου στη Νιγηρία και μεγαλωμένου στη Βρετανία δισεκατομμυριούχου επιχειρηματία του οποίου φωτογραφία έχει να εμφανιστεί στον διεθνή τύπο κάπου 30 χρόνια. Ο Χαλίλ ήθελε να φέρει στην εξουσία στην Ισημερινή Γουινέα έναν άνθρωπο που θα του παραχωρούσε σε αντάλλαγμα υπό λεόντειους όρους την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων πετρελαίου της πρώην Ισπανικής αποικίας. Στους χορηγούς της απόπειρας αλλαγής καθεστώτος ενδέχεται να συμπεριλαμβάνονται κι άλλα πολύ γνωστά ονόματα της Βρετανικής πολιτικής, όπως οι Τζέφρυ Άρτσερ, πρώην επίτροπος της ΕΕ, και Πήτερ Μάντελσον, πρώην υπουργός, κάτι που αμφότεροι διαψεύδουν μετά της απαραίτητης βδελυγμίας. Ουδείς εξ αυτών έχει δικαστεί για την υπόθεση.

Τους ίδιους τους (πολύ “τυχερούς τεμπέληδες”, κατά τον έμπλεο οριενταλισμού και casual ρατσισμού χαρακτηρισμό που συνάντησα σε μια από τις μετρημένες στα δάκτυλα του ενός χεριού αναφορές στη χώρα στην ελληνόγλωση ιστολογόσφαιρα) πολίτες της Ισημερινής Γουινέας ποιος τους ρώτησε για όλα αυτά; Ουδείς. Ως γνωστόν, μόνη χρησιμότητα τους είναι να δίνουν πετρέλαιο στους δυτικούς. Ποιος δίνει δεκάρα αν θέλουν δημοκρατία; Όπως είχε πει με μια άλλη αφορμή και σε μια άλλη εποχή ο αμίμητος Ρόμπερτ ΜακΝαμάρα, δεν είναι και τόσο σπουδαίο αν “κλωτσάμε μερικούς αραπάδες” για να έχουμε ανεμπόδιστη ροή στο πετρέλαιό “μας”.

Ανθρωπισμός.

Η κυβέρνηση Μπους “χρησιμοποιεί” την διεθνή κρίση επισιτισμού για να “προωθήσει τη χρήση γενετικά τροποποιημένων τροφίμων”: δεν το λέει κανένας περιθωριακός αριστεριστής, αλλά ο σύμβουλος εθνικής ασφαλείας του Λευκού Οίκου, Νταν Πράις.

Συγκομιδή.

841 παιδιά 4 έως 16 ετών έχουν απαχθεί από το 2001 έως το 2007 στην Αλγερία και πολλά εξ αυτών χρησιμοποιήθηκαν ως η πρώτη ύλη για το παράνομο εμπόριο ανθρωπίνων οργάνων από δίκτυα της μαφίας, κατήγγειλε την περασμένη εβδομάδα στέλεχος οργάνωσης για την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα.

Το εντεινόμενο φαινόμενο εύλογα έχει προκαλέσει “ψύχωση σε τμήματα του πληθυσμού”, και ήδη ορισμένοι καλούν να καταστεί πιο αυστηρό το νομικό πλαίσιο όσον αφορά την απαγωγή παιδιών, ακόμη και να επανεξετασθεί το ζήτημα της επιβολής της θανατικής ποινής στη χώρα. Το μεγαλύτερο μέρος της “συγκομιδής” οδεύει προς ιδιωτικές κλινικές στις ανεπτυγμένες χώρες, με την μεσολάβηση, λέγεται, μαροκινών εμπόρων.

Η άμεμπτη ιατρική ηθική συνήθως πάει περίπατο όταν πρόκειται για χώρες του λεγόμενου Τρίτου κόσμου.

Συμπτώσεις.

Την ημέρα που Ισπανικό δικαστήριο απέσυρε λόγω “ανεπαρκών στοιχείων” τις κατηγορίες που είχαν απαγγελθεί ερήμην σε βάρος των μελών του πληρώματος του άρματος μάχης που έβαλλε εναντίον του Palestine στη Βαγδάτη το 2003 σκοτώνοντας τους εικονολήπτες Χοσέ Κούσο του ισπανικού τηλεοπτικού δικτύου Telecinco και Τάρας Προτσιούκ του διεθνούς ειδησεογραφικού πρακτορείου Reuters, η πρώην λοχίας της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών των Ηνωμένων Πολιτειών, Έιντριεν Κίνι, μεταφράστρια αραβικών, αποκάλυψε, μιλώντας στην Έιμυ Γκούντμαν, ότι το ξενοδοχείο είχε στοχοποιηθεί πολύ πριν την έναρξη της εισβολής και ότι δημοσιογράφοι και μέλη των ΜΚΟ παρακολουθούνταν μόνιμα.

“Σαν κατσίκια”.

Γκάλεντ, ετών 32. Έμενε στην Χόουλ Ουάντααγκ, στην πρωτεύουσα της Σομαλίας. Είδε τους γείτονές του να σφαγιάζονται. Είδε άνδρες να κείτονται στο δρόμο με τους λαιμούς κομμένους· οι σοροί τους αφήνονταν να σαπίσουν. Οι Αιθίοπες στρατιωτικοί που τους εκτέλεσαν είχαν κόψει τους όρχεις πολλών από τα θύματά τους. Μετά, στο σπίτι δίπλα στο δικό του, είδε 20 Αιθίοπες στρατιωτικούς να βιάζουν, με τη σειρά, μια νιόπαντρη. Τότε αποφάσισε ότι έπρεπε να φύγει.

Χαμπούν, ετών 56. Κάτοικος της Χάμαρ Τζατζάμπ, στο Μογκαντίσου. Είδε την 17χρονη κόρη της γειτόνισσάς της να βιάζεται και τους γιους της να εκτελούνται από Αιθίοπες στρατιωτικούς στα μέσα του 2007. Η κόρη βρίσκεται σε κώμα στο Μογκαντίσου, λόγω των τραυμάτων που της κατάφεραν οι βιαστές της στην διάρκεια της επίθεσης. Τα αγόρια, 13 και 14 ετών, προσπάθησαν να υπερασπιστούν την αδελφή τους. Οι Αιθίοπες τα ξυλοκόπησαν, αλλά αποφάσισαν ότι αυτό δεν έφτανε: τους έβγαλαν τα μάτια με μια ξιφολόγχη. Ούτε η μητέρα τους δεν άντεξε το θέαμα. Εγκατέλειψε το σπίτι της και την πόλη.

Χίμπο, ετών 52. Κάτοικος της Γιάακσιντ, στο Μογκαντίσου. Μητέρα οκτώ παιδιών. Ο άντρας της και δυο παιδιά της εκτελέστηκαν από Αιθίοπες στρατιώτες στα τέλη Μαρτίου του 2007. Ο άντρας της και τα αρσενικά παιδιά είχαν αρχίσει να κρύβονται. “Φοβόμασταν ότι αυτοί [οι Αιθίοπες στρατιώτες] θα έμπαιναν και τους έπαιρναν. Ένα βράδυ, καθώς πήγαιναν να κρυφτούν στο δάσος, τους σταμάτησαν στρατιώτες που τους διέταξαν να μείνουν ακίνητοι. Ο άντρας μου έμεινε ακίνητος. . .τον έψαξαν και βρήκαν μερικά χρήματα. Ένας από τους γιους μου φώναξε ‘αφήστε τα, δεν έχουμε τίποτα άλλο στο σπίτι για την μητέρα μου και τα άλλα παιδιά’. Ένας από τους στρατιώτες κτύπησε το γιό μου. Ο άντρας μου προσπάθησε να τον προστατέψει. Ο στρατιώτης κτύπησε τον άντρα μου. Ο άλλος γιος μου αρπάχτηκε από πάνω του. Ο στρατιώτης έβγαλε το όπλο του από τη θήκη και τον πυροβόλησε. Τα έβλεπα όλα από το παράθυρο. Σκότωσαν τα αγόρια. Πήραν τον άντρα μου. Δυο ημέρες μετά με κάλεσαν στο νοσοκομείο να παραλάβω τον άντρα μου. Όταν έφτασα ήταν νεκρός”.

Οι επιζήσαντες των σφαγών που η Διεθνής Αμνηστία τεκμηριώνει αναλυτικά (.pdf) ότι διαπράττει ο στρατός της Αιθιοπίας, που παίζει —ασφαλώς με την αμέριστη στήριξη της Ουάσινγκτον—, κατά ορισμένους αναλυτές, το ρόλο των δυνάμεων του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν (αναλογία που ορισμένοι βρίσκουν κάπως υπερβολική), είναι εξαιρετικά αμφίβολο ότι συμμερίζονται την εκτίμηση των εγκεφάλων του Πενταγώνου ότι ο τρόπος που διεξάγεται ο πόλεμος στη χώρα αποτελεί “μοντέλο” που πρέπει να ακολουθηθεί και σε μελλοντικές επιχειρήσεις. Είναι επίσης αμφίβολο ότι μπορούν να παρακολουθήσουν τις γεωπολιτικές κωλοτούμπες της αμερικανικής ηγεσίας, η οποία σήμερα στηρίζει τους πολέμαρχους που είχαν εκδιώξει τον αμερικανικό στρατό και τα Μπλάκχωκ του εν έτει 1993.

Κοινός τόπος στις μαρτυρίες των εκτοπισμένων, που επαναλάμβαναν στους απεσταλμένους της Διεθνούς Αμνηστίας, ήταν “τους έσφαξαν σαν κατσίκια”. Η κυβέρνηση της Αιθιοπίας διαβεβαίωσε πάντως ότι οι στρατιώτες της Αντίς Αμπέμπα είναι “γνωστοί για την πειθαρχία τους και τις καλές τους σχέσεις με τους αμάχους”. Παρήγορο αυτό: δύσκολα μπορεί να φανταστεί κανείς τι θα συνέβαινε αν δεν είχαν τόσο “καλές σχέσεις” με τους αμάχους, και με δεδομένο ότι η ηγεσία του Αιθιοπικού στρατού φέρεται να νοιώθει εξ ίσου, αν όχι περισσότερο, παγιδευμένη από ό,τι το Πεντάγωνο στο Ιράκ.

Οι “καλές” αυτές σχέσεις των δυνάμεων της Αιθιοπίας και της μεταβατικής κυβέρνησης ήταν εμφανείς στις πρόσφατες διαδηλώσεις στο Μογκαντίσου για τις γεωμετρικά αυξανόμενες τιμές των τροφίμων (και) στην καθημαγμένη από τον πόλεμο πρωτεύουσα της Σομαλίας: επισήμως δυο άνθρωποι βρήκαν το θάνατο και δεκάδες τραυματίσθηκαν από τις σφαίρες τους. “Μας σκοτώνουν με σφαίρες, μας σκοτώνουν με την πείνα”, όπως το έθεσε η Χαλιμά Ομάρ Χασάν, που δουλεύει ως μεταφορέας στην πόλη.

Οι χειρότεροι των χειρότερων.

Άμιρ Γιακούμπ αλ Άμιρ, ετών 36. Συνελήφθη όχι στο Αφγανιστάν, αλλά στην Πεσάβαρ του Πακιστάν, όπως άλλοι τουλάχιστον 120 κρατούμενοι στο Γκουαντάναμο, ή περίπου το 15% των εγκλείστων στη βάση του αμερικανικού πολεμικού ναυτικού, εν έτει 2002. Δεν είχε καν πλησιάσει τα πεδία του πολέμου του Αφγανιστάν. Καθ’όλη την διάρκεια της κράτησής του στην “μαύρη τρύπα” του διεθνούς δικαίου, επέμενε να απαντά στους βασανιστές του ότι ουδέποτε είχε οποιαδήποτε σχέση με την οργάνωση που κατηγορείται για την ενορχήστρωση των επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου 2001: “διαφωνώ με την αλ Κάιντα σε όλα”, εξηγούσε· μάταια. Ομοίως, βεβαίωνε, δεν είχε καμιά σχέση με τους Ταλιμπάν. Η ιστορία του είναι παρόμοια με αυτές δεκάδων άλλων, που συνελήφθησαν και κυριολεκτικά πουλήθηκαν στους Αμερικανούς, όπως επιβεβαιώνει στην αυτοβιογραφία του ο πραξικοπηματίας στρατηγός ε.α. και λεγόμενος “πρόεδρος” της χώρας, Περβέζ Μουσάραφ: “κερδίσαμε εκατομμύρια δολάρια από αμοιβές για επικυρηγμένους”. Οι αρχές στο Πακιστάν, λέει ο αλ Άμιρ, “συνελάμβαναν όποιον Άραβα έβρισκαν και τον παρέδιδαν στις Ηνωμένες Πολιτείες ως τρομοκράτη”. Ο προπάππους του αλ Άμιρ, κατά σατανική σύμπτωση, είχε συλληφθεί και φυλακισθεί από τους Βρετανούς το 1885 μετά την πτώση του καθεστώτος του στρατηγού Γκόρντον υπό συνθήκες εξαιρετικά παρόμοιες με αυτές του Γκουαντάναμο.

Σαΐντ αλ Μπουτζαάντια, ετών 39. Ο Μαροκινός, σύζυγος Αφγανής και πατέρας τριών παιδιών, επιχείρησε να διαφύγει από το Αφγανιστάν μαζί με τη γυναίκα του και τα τρία του παιδιά. Συνελήφθη όταν προσπάθησε να βοηθήσει άλλη μια οικογένεια να περάσει από το Αφγανιστάν στο Πακιστάν τον Οκτώβριο του 2001, όταν η πατρίδα της γυναίκας του μετατρεπόταν σε ακόμη χειρότερη κόλαση από εκείνη που ήταν ήδη. Η απελευθέρωσή του είχε εγκριθεί το 2006, αλλά συνέχισε να κρατείται διότι ήταν μάρτυρας στην δίκη ενός άλλου κρατούμενου στο κολαστήριο, του Σάλιμ Χάμνταν από την Υεμένη, που πιστεύεται ότι ήταν οδηγός του Οσάμα μπιν Λάντεν.

Οι ιστορίες δύο εκ των οκτώ κρατουμένων που απελευθερώθηκαν την περασμένη εβδομάδα από το Γκουαντάναμο μαζί με τον εικονολήπτη του αλ Τζαζίρα Σάμι αλ Χατζ, όπως τις αφηγείται ο Βρετανός συγγραφέας Άντυ Γουώρθινγκτον, κάθε άλλο παρά πείθουν για τους τραβηγμένους από τα μαλλιά ισχυρισμούς της κυβέρνησης Μπους περί του ότι αποτελούν τους “χειρότερους των χειρότερων” εκ των τρομοκρατών. Πράγμα που οι αμερικανοί αξιωματικοί τόνιζαν σε κάθε ευκαιρία, ακόμη κι όταν οι έγκλειστοι απλώς έγραφαν ποιήματα.

……………

Ο αμερικανός σχολιογράφος Ντέηβ Λίντορφ εκτιμά ότι ένας από τους λόγους που ο Αμερικανός πρόεδρος είχε αγοράσει μια τεράστια έκταση στην Παραγουάη το 2002 ήταν το ενδεχόμενο να θελήσει να κρυφτεί εκεί μετά το τέλος της θητείας του την 20ή Ιανουαρίου 2009, και ταυτόχρονα της νομικής ασυλίας του—όπως και διάφοροι άλλοι: πρώην Ναζί, όπως οι Κλάους Μπάρμπι, Γιόζεφ Μένγκελε και Άντολφ Άιχμαν, ληστές τραπεζών, και μια σειρά ανατραπέντων ή συνταξιούχων Λατινοαμερικανών δικτατόρων και συνεργατών τους. Το πρόβλημα είναι, συνεχίζει ο Λίντορφ, ότι τον περασμένο μήνα πρόεδρος της χώρας εξελέγη o κεντροαριστερός πολιτικός, πρώην επίσκοπος, Φερνάνδο Λούγκο, τερματίζοντας την κυριαρχία του κόμματος Κολοράδο του Αλφρέντο Στρέσνερ στην εξουσία επί 60 χρόνια. Η “επένδυση”, συμπληρώνει, μάλλον πήγε χαμένη.

Πρώην ανίκητος.

Ντενί Μορισέ, ετών 44, επί οκταετία μέλος της δύναμης κρούσης της αντιτρομοκρατικής υπηρεσίας του Καναδά, ή JTF2. Συνελήφθη την περασμένη Τετάρτη για απόπειρα παιδεραστίας και κατοχή υλικού παιδικής πορνογραφίας. Ο δικηγόρος του έκανε λόγο για “κατασκευασμένες” κατηγορίες: δήλωσε στην Globe & Mail πως δεν θεωρεί συμπτωματικό το γεγονός ότι η σύλληψή του σημειώθηκε μια ημέρα πριν την κυκλοφορία του βιβλίου του Nous étions invincibles (Ήμασταν Ανίκητοι) από τον εκδοτικό οίκο Éditions JCL, στο οποίο αποκαλύπτει ότι καναδικές δυνάμεις είχαν πραγματοποιήσει επιχειρήσεις όπως η εξόντωση μελών της μαοϊκής οργάνωσης Φωτεινό Μονοπάτι στο Περού· η εμπλοκή εναντίον μαχητών της αντάρτικης οργάνωσης FARC στις κολομβιάνικες ζούγκλες· η εμπλοκή στα πεδία των πολέμων της Βοσνίας και του Αφγανιστάν· και στη γενοκτονία στη Ρουάντα. O απόστρατος κομάντο δήλωσε, πάντα κατά τον δικηγόρο του, ότι διακατέχεται από “αυτοκτονικό ιδεασμό” (φράση της μόδας): “έξι μέλη της JTF2 έχουν αυτοκτονήσει, αν θέλουν κι έβδομο αυτόχειρα, θα τον έχουν”.

Πάντως βασικό μέλημα του καναδικού υπουργείου Αμύνης, είπε εκπρόσωπός του, είναι να διασφαλισθεί ότι η δημοσίευση του βιβλίου, που δυνάμει αποτελεί “απειλή για την εθνική ασφάλεια” δε θα “θέσει σε κίνδυνο μέλη της ομάδας και τις οικογένειές τους” καθώς και ότι δε θα μειώσει “την αποτελεσματικότητα (μελλοντικών) επιχειρήσεων εξ αιτίας της αποκάλυψης ευαίσθητων και/ή απόρρητων πληροφοριών”. Ζητούμενο προφανώς είναι να προστατευθεί αυτό που ο Άνταμ Τσάπνικ, αναπληρωτής καθηγητής στην καναδική σχολή πολέμου, έχει αποκαλέσει (.pdf), με τη συνήθη δυσφορία των στρατιωτικών θεωρητικών για τα πολιτικά κλισέ, “μύθο της διπλωματικής ουδετερότητας” του Καναδά.

Φαίνεσθαι και είναι.

Παρά την “ολοκλήρωση”, πριν τρία χρόνια, του έργου της λεγόμενης Επιτροπής Δικαιοσύνης και Συμφιλίωσης που διερεύνησε, υποτίθεται, τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από το καθεστώς του βασιλέα Χασάν ΙΙ του Μαρόκου από το 1961 έως το 1999, πτώματα συνεχίζουν να ανακαλύπτονται κάθε τόσο: την περασμένη Τρίτη, έγινε η εκταφή 15 σορών από το χώρο μιας φυλακής στη Ναντόρ, στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας. Μια οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων εκτίμησε ότι πρόκειται για θύματα της σφαγής, από τις υπηρεσίες ασφαλείας του —κάπως δυσανεκτικού στην διαφωνία— μονάρχη, διαδηλωτών που διαμαρτύρονταν για το δυσβάστακτο κόστος ζωής, εν έτει 1984. Στην πλειοψηφία τους, οι διαδηλωτές που σώριασαν νεκρούς οι άνδρες της αστυνομίας ανοίγοντας μαζικά πυρά ήταν άοπλοι φοιτητές και φτωχοί πολίτες, που δεν είχαν έως την περασμένη εβδομάδα προσμετρηθεί στα 16.000 θύματα και τους αναρίθμητους “εξαφανισθέντες” επί των ημερών του πατέρα του σημερινού Μαροκινού μονάρχη.

Στην εικόνα του γραφικού εξωτισμού που αποπνέει το βασίλειο για να προσελκύει δυτικούς τουρίστες συμπεριλαμβάνεται κι η γλοιώδης παρουσίαση του σημερινού βασιλιά Μωχάμεντ VI ως ενός υποτιθέμενου “υπερασπιστή των φτωχών”, που κατά τον ΟΗΕ, το Παρίσι και την Ουάσινγκτον προωθεί “μεταρρυθμίσεις” δυτικού τύπου· ωστόσο το φαίνεσθαι δεν έχει καμμία σχέση με το είναι, γεγονός που έχει στρέψει διόλου ευκαταφρόνητα τμήματα του πληθυσμού σε ισλαμικά κόμματα κι έχει ουσιαστικά διαθρέψει ένα ισλαμιστικό ένοπλο κίνημα αποβλήτων της φεουδαλικής μαροκινής κοινωνίας που το μόνο που μοιράζονται με το καθεστώς είναι η ανελέητη μανία του. Όπως εξ άλλου είχε σημειώσει περίπου ως κάτι το απολύτως φυσικό ένας ανταποκριτής, τα βασανιστήρια ξανάρχισαν μετά τις βομβιστικές επιθέσεις στην Καζαμπλάνκα το 2003.

Δεν αποτελεί έκπληξη, έτσι, ότι η Ουάσινγκτον έχει τετραπλασιάσει τη στρατιωτική βοήθεια που παρέχει στη Ραμπάτ από το 2003, κι ότι η Γαλλία, που έπαιζε με τις τις φρούδες ελπίδες του Μαροκινού καθεστώτος για εισδοχή στην ΕΕ, τελικά προωθεί μια “ειδική σχέση” του μπλοκ με το βασίλειο, αποστολή, μάλιστα, που έχει αναλάβει εργολαβικά ο πρώην επαγγελματίας υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων γενικώς Μπερνάρ Κουσνέρ.

Ήθη κι έθιμα.

Οι τουρκικές δυνάμεις ασφαλείας συνέχισαν σήμερα το πατροπαράδοτο έθιμο της άγριας καταστολής των Πρωτομαγιάτικων κινητοποιήσεων στην Ίσταμπουλ, όμως επιτέλους, οι Τούρκοι πολίτες μπορούν πλέον να τρώνε ξύλο απολαμβάνοντας (θεωρητικά, τουλάχιστον) περισσότερη ελευθερία του λόγου: αφού, όπως σημείωσαν προσφυώς οι Βρυξέλλες, η (ολίγον άσφαιρη, όπως λέμε ολίγον έγκυος) τροποποίηση του πολυτραγουδισμένου άρθρου 301 του τουρκικού ποινικού κώδικα περί “προσβολής του τουρκισμού” και άλλων “εγκλημάτων γνώμης” αποτέλεσε ένα “ευπρόσδεκτο βήμα”. Τι κι αν τα συνδικάτα καλούσαν την κυβέρνηση να αφήσει κατά μέρος τις πρακτικές κατατρομοκράτησης των εργαζομένων; Το κόμμα Δικαιοσύνης & Ανάπτυξης επέδειξε, όπως είχε προαναγγείλει, “μηδενική ανοχή”.

Το ιστορικό υπόβαθρο των επαναλαμβανόμενων, κάθε Πρωτομαγιά, επεισοδίων στην Τάξιμ δεν είναι ασφαλώς απλό, ούτε μονοδιάστατο, καθώς αφορά ένα από τα πιο ερεβώδη γεγονότα που εν πολλοίς καθόρισαν την πορεία της σύγχρονης Τουρκίας, την περιλάλητη σφαγή του 1977.

Ένα στέλεχος της τουρκικής αριστεράς είχε επικεντρωθεί, επανεξετάζοντας αυτοκριτικά τα γεγονότα έξι χρόνια αργότερα, στις ευθύνες των ίδιων των οργανώσεών της για το μακελλειό.

“Η χρεωκοπία όσο και το δυναμικό της τουρκικής αριστεράς συμβολίστηκαν από την μαζική συγκέντρωση στην Τάξιμ, την μεγάλη πλατεία της Κωνσταντινούπολης, την Πρωτομαγιά του 1977. Η συγκέντρωση συγκλήθηκε από την Επαναστατική Συνομοσπονδία Εργατικών Ενώσεων (DISK) —την πιο ριζοσπαστική από τις δύο ανάλογες ενώσεις στην Τουρκία— και 200.000 σοσιαλιστές ανταποκρίθηκαν. Συγκεντρώθηκαν πίσω από μια θάλασσα διαφορετικών και συχνά ανταγωνιζόμενων σημαιών. Η Devrimci Yöl (Επαναστατικός Δρόμος) είχε 40.000 οπαδούς, η Kurtulus 10.000. Και οι δυο τους ήταν ανεξάρτητες ομάδες με ρίζες στην αντάρτικη πάλη της δεκαετίας του 1960. Και οι τρεις φιλοσοβιετικές ομάδες της Τουρκίας ήταν παρούσες. Υπήρχαν πολλές φοιτητικές και επαγγελματικές ενώσεις, καθώς επίσης και οι εργάτες των ίδιων των συνδικάτων. Η ιστορική καταστροφή που τους περίμενε προεικονίστηκε από τη βίαιη κατάληξη της συγκέντρωσης. Καθώς μια μαοϊκή ομάδα αποπειράθηκε να επιβάλει την άποψή της στη συγκέντρωση και να καταγγείλει τον «σοσιαλφασιστικό» χαρακτήρα της, ορισμένα από τα στελέχη της πυροβόλησαν στον αέρα. Αμέσως, μια ομοβροντία από τις στέγες κατευθύνθηκε στο πλήθος. Ακολούθησε πανικός. Τριάντα εννιά απόμειναν νεκροί, οι περισσότεροι ποδοπατημένοι στην πανικόβλητη φυγή. Από ’δω και μπρος η αριστερά θα εμπλεκόταν σε μια βίαιη πάλη με την άκρα δεξιά, έναν εχθρό που δεν ήταν μόνο πολυάριθμος και ενοποιημένος, αλλά και κοντύτερα στα διάφορα τμήματα του κράτους, όπως συμβολίστηκε από τη στρατηγική τοποθέτηση των πιστολάδων. Για τρία χρόνια η σύγκρουση κλιμακωνόταν.”

Άχμετ Σαμίμ, Η Τραγωδία της Τουρκικής Αριστεράς, μετάφραση Δήμου Βεργή, εκδ. Στοχαστής, Αθήνα 1983, σσ. 9-10.

Όμως η επισήμανση της ανωριμότητας της ποικιλόχρωμης τουρκικής αριστεράς δεν επαρκεί για την ερμηνεία των γεγονότων που οδήγησαν σε εκείνη τη σφαγή και την κλιμάκωση της στην περίοδο μιας άκρατης πολιτικής βίας που τερματίστηκε με το πραξικόπημα του στρατηγού Εβρέν το 1980.

“Οι στενές σχέσεις της μαφίας με το τουρκικό κράτος, αλλά και με τους γνωστούς Γκρίζους Λύκους, ξεκινούν στη δεκαετία του 70, όταν η άκρα δεξιά επιστρατεύεται στη μάχη κατά των αριστερών οργανώσεων και των Κούρδων. Σύμφωνα με το δημοσιογράφο Σερντάρ Τσελίκ: «Συνήθως (η μαφία) είχε στενές σχέσεις με τη ΜΙΤ, την αστυνομία και το ÖHD [Γραφείο Ειδικών Επιχειρήσεων Πολέμου —το τουρκικό σκέλος της μυστικής οργάνωσης Gladio του ΝΑΤΟ, που κατηγορείται για ‘αποσταθεροποιητικές’ και τρομοκρατικές επιχειρήσεις]. Κυρίως όμως σχετιζόταν με τους Γκρίζους Λύκους».

Η Monde Diplomatique ρίχνει περισσότερο φως στις σχέσεις της τουρκικής μαφίας με το ΝΑΤΟ, υπενθυμίζοντας ότι, σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποίησε στη δεκαετία του 80 ο Ιταλός δικαστής Κάρλο Παλέρμο, οι Γκρίζοι Λύκοι έπαιζαν καθοριστικό ρόλο σε ένα τεράστιο δίκτυο μεταφοράς παράνομου οπλισμού της Συμμαχίας στη Μέση Ανατολή. Αν και κανείς δε γνωρίζει πώς έφταναν αυτά τα όπλα στα χέρια των λαθρεμπόρων, είναι σίγουρο ότι ανταλάσσονταν με μεγάλες ποσότητες ηρωίνης και άλλων ναρκωτικών ουσιών (. . .) στελέχη των Γκρίζων Λύκων δρούσαν στο εσωτερικό της Σοβιετικής Ένωσης, σε συνεργασία με το οργανώσεις όπως το Anti-Bolshevic Bloc of Nations (ABN), που είχε την υποστήριξη της CIA.”

Άρης Χατζηστεφάνου, Τουρκία: Ανατολικά της ΕΕ, εκδ. Πολύτροπον, Αθήνα 2005, σ. 121.

Η σημερινή “ισλαμοδημοκρατική” κυβέρνηση Ερντογάν, για την πορεία των “μεταρρυθμίσεων” της οποίας ανησυχούν διάφοροι καλοθελητές, επέλεξε να προβάλλει μεταξύ άλλων και μια πρωτότυπη δικαιολογία για να τεκμηριώσει τους λόγους που συνεχίζει να καταστέλλει μανιασμένα τις πρωτομαγιάτικες κινητοποιήσεις: όπως το έθεσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Τζεμίλ Τσιτσέκ, η μετατροπή της εορτής σε επίσημη αργία “θα στοίχιζε τουλάχιστον 2 δις νέες τουρκικές λίρες στην οικονομία της χώρας”· η κλασσική διατύπωση που συνταυτίζει το εθνικό συμφέρον με τα έσοδα των βιομηχάνων δε θα μπορούσε να λείψει.