Καταμερισμός.

“Θα ήταν τρέλλα να απομακρυνθούμε από τη Ντόχα, εάν δεν υπάρξει κάτι καλύτερο”, υποστήριξε προ ημερών ο Γουώρεν Μαρουγιάμα, υψηλόβαθμο στέλεχος του υπουργείου Εμπορίου των Ηνωμένων Πολιτειών, μιλώντας στο AEI, έναν από τους επιδραστικότερους θεσμούς της νεοφιλελεύθερης οικονομικής ορθοδοξίας. Υπεραμυνόμενος του επ’ εσχάτοις πανταχόθεν βαλλόμενου ΠΟΕ, ο Μαρουγιάμα τόνισε την κρισιμότητα της προσπάθειας διάσωσης του τελευταίου “γύρου” των “διαπραγματεύσεων” για την διατήρηση του διεθνούς καταμερισμού εργασίας (και των κραυγαλέων ανισομερειών του): “κανείς δε θέλει να δει τη Ντόχα να πεθαίνει. . . προσπαθούμε να δούμε αν κανείς έχει καμιά φαεινή ιδέα όσον αφορά το πρακτέο”, είπε, σύμφωνα με το ρεπορτάζ της εφημερίδας Φαϊνάνσιαλ Τάιμς.

Για τους ιθύνοντες της ηγέτιδας δύναμης της περιλάλητης “παγκοσμιοποίησης”, το θέμα είναι η διατήρηση κι εμβάθυνση των κεκτημένων ―κυριολεκτικά― αιώνων.

«Στον πρώτο τόμο του Κεφαλαίου, ο Καρλ Μαρξ έγραφε: “η ανακάλυψη των κοιτασμάτων χρυσού και αργύρου στην Αμερική, η σταυροφορία εξόντωσης, υποδούλωσης και ενταφιασμού μέσα στα ορυχεία του ντόπιου πληθυσμού, η απαρχή της κατάκτησης και η λεηλασία των Ανατολικών Ινδιών, η μεταμόρφωση της αφρικανικής ηπείρου σε πεδίο κυνηγιού μαύρων σκλάβων, είναι κι αυτά γεγονότα που αναγγέλλουν την καπιταλιστική παραγωγή. Αυτά τα ειδυλλιακά προχωρήματα αντιπροσωπεύουν την ίδια στιγμή θεμελιακούς παράγοντες μέσα στην κίνηση της αρχικής συσσώρευσης”.

Η λεηλασία, εσωτερική και εξωτερική, υπήρξε η σημαντικότερη μέθοδος για την αρχική συσσώρευση κεφαλαίων η οποία, απ’ το Μεσαίωνα κιόλας, έκανε δυνατή την εμφάνιση ενός νέου ιστορικού άλματος στην παγκόσμια οικονομική εξέλιξη. Στο μέτρο που επεκτεινόταν η νομισματική οικονομία, η ανισότητα των ανταλλαγών αφορούσε όλο και περισσότερα κοινωνικά στρώματα και χώρες του πλανήτη. Ο Ερνέστ Μαντέλ συγκεφαλαίωσε την αξία του χρυσού και του ασημιού που αποσπάστηκαν απ’ την Αμερική ως τα 1660, τα κέρδη που αποκόμισε απ’ την Ινδονησία η ολλανδική εταιρία των ανατολικών Ινδιών απ’ το 1650 ως το 1780, τα κέρδη του γαλλικού κεφαλαίου απ’ το δουλεμπόριο των Μαύρων στη διάρκεια του 18ου αιώνα, τα οφέλη που προέκυψαν χάρη στη δουλειά των σκλάβων στις βρετανικές Αντίλλες και το εγγλέζικο πλιάτσικο στην Ινδία στη διάρκεια μισού αιώνα: το αποτέλεσμα ξεπερνά σε ποσότητα το σύνολο του κεφαλαίου που επενδύθηκε σε όλες τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες γύρω στα 1800».

Εδουάρδο Γαλεάνο, Οι Ανοιχτές Φλέβες της Λατινικής Αμερικής (τόμος Α’), μετάφραση Φώντα Κονδύλη, εκδ. Θεωρία, Αθήνα 1981, σσ. 52-53.

Δεν είναι τυχαίο το ότι το συγκεκριμένο βιβλίο, που γράφτηκε μέσα σε τρεις μήνες το 1971 στην εξορία του Γαλεάνο στο Μεξικό, είχε τεράστια απήχηση. Όπως σημείωνε στον πρόλογο μιας συνέντευξης που είχε παραχωρήσει ο ουρουγουανός δημοσιογράφος και συγγραφέας το 2000 στο περιοδικό The Atlantic ο Σκοτ Σέρμαν, ήταν ένα από τα πρώτα πράγματα που η χούντα του Πινοσέτ είχε απαγορεύσει στη Χιλή, αλλά παρ’όλ’αυτά μια νεαρή είχε τολμήσει να βγει από τη χώρα με ένα αντίτυπό του κρυμμένο στις πάνες του μωρού της.