Σιλουέτες.

Την 21η Σεπτεμβρίου συμπληρώθηκαν 25 χρόνια από την ημέρα που μια ομάδα καλλιτεχνών, η Τέταρτη Πορεία Αντίστασης, σε συνεργασία με τις Μητέρες της Πλατείας Μαΐου, μετέτρεψε το Μπουένος Άιρες στη σκηνή ενός έργου τέχνης και πολιτικής διαμαρτυρίας. Γέμισε την πόλη με ανθρώπινα περιγράμματα σε φυσικό μέγεθος, σε μια συμβολική, ασαφή κι όμως πολύ συγκεκριμένη, απεικόνιση των εξαφανισμένων αντιφρονούντων, θυμάτων της δικτατορίας. Στην πλειοψηφία τους οι εφημερίδες της χώρας, υπό στυγνή λογοκρισία τότε, περιέγραψαν την ενέργεια ως “βανδαλισμό”· υπήρξε μια εξαίρεση, η Buenos Aires Herald, που είχε κάνει λόγο για την “καλλιτεχνική έκθεση της χρονιάς”. Η συγγραφέας, ερευνήτρια και πανεπιστημιακός Άνα Λονγκόνι, που μετείχε στη συγγραφή του βιβλίου El Siluetazo/The silhouette (εκδ. Adriana Hidalgo, Μπουένος Άιρες 2008), σημείωσε ότι

“ίσως να μην αντιλαμβανόμαστε πλήρως, σήμερα, την απήχηση που είχε. Όμως η συνάντηση μιας ομάδας καλλιτεχνών που κατάφεραν να συνδεθούν με τη μάζα και να γεμίσουν την πόλη με σιλουέτες που παρέπεμπαν στους απαχθέντες —και αυτό στην διάρκεια της δικτατορίας!— πρέπει να επισημανθεί ως ορόσημο της σχέσης ανάμεσα στην τέχνη και τις λαϊκές κινητοποιήσεις”.

Δεν είναι άκαιρη η επισήμανση της ιδιαίτερης σημασίας εκείνης της απόπειρας σήμερα, που η σχεδόν πλήρης ενσωμάτωση της τέχνης στο μάρκετινγκ (εμπορικό, πολιτικό, άλλο) έχει καταστεί κανόνας σχεδόν καθολικής ισχύος, με ισοπεδωτική χρήση και γενικευμένη αλλοίωση νοημάτων. Ο ύμνος αντίστασης των αμερικανών ανθρακωρύχων του ’30 στην επιχείρηση καταστολής των κινητοποιήσεών τους, για παράδειγμα, έγινε της μόδας χάρη στις διαφημιστικές ανάγκες ενός ουίσκι.

Δημόσια παιδεία.

Ιδού μια έξοχη ιδέα για την δημόσια και δωρεάν παιδεία: παίρνουμε τα παιδιά, τους βάζουμε στα χέρια πολυβόλα και τα μαθαίνουμε πώς να τα χρησιμοποιούν. Ακόμα καλύτερα: τα πληρώνουμε κι εξακόσια δολάρια την εβδομάδα για τον κόπο τους.

Ακούγεται εξωφρενικό;

Είναι πρωτοβουλία εγκεκριμένη από το Συμβούλιο Δημοσίων Σχολείων της Περιφέρειας του Τορόντο του Καναδά.

Ηθών.

Σαλάμ αλ Χαρίσι, ετών 28. Άνδρες της Υπηρεσίας για την Προώθηση των Ηθών και την Πρόληψη της Αμαρτίας της Σαουδικής Αραβίας τον συνέλαβαν πέρυσι διότι φερόταν ως ύποπτος για την κατανάλωση αλκοόλ, που αποτελεί ποινικό αδίκημα στο βασίλειο—φήμες πάντως θέλουν τους συχνότερους παραβάτες να είναι γαλαζοαίματοι. Ο συλληφθείς απεβίωσε μερικές ώρες αργότερα. Ο ιατροδικαστής που τον εξέτασε επισήμανε ότι είχε ένα κάταγμα μήκους έξι εκατοστών στο κεφάλι και ότι το ένα μάτι του είχε βγει από την κόγχη του. Πρωτοβάθμιο δικαστήριο αθώωσε τους δύο αστυνομικούς της κατηγορίας του φόνου. Η οικογένεια του θανόντος υπέβαλε έφεση, κάνοντας λόγο περί βασανισμού κι επικαλούμενη τη συνθήκη για τα ανθρώπινα δικαιώματα που η χώρα είχε κυρώσει το 1984. Το ανώτατο δικαστήριο την απέρριψε χθες διότι, όπως εξήγησε στο σκεπτικό του, το χέρι ενός αστυνομικού δεν μπορεί να θεωρηθεί όπλο.

Τα χρηστά ήθη σώθηκαν.

Αξιοπιστία.

Οι διαψεύσεις που εξέδιδε τις προηγούμενες ημέρες το Πεντάγωνο όσον αφορά τον αριθμό των αμάχων που σφαγίασαν τα αεροσκάφη του που παρείχαν “υποστήριξη εκ του σύνεγγυς” σε αμερικανικές δυνάμεις όταν επιτέθηκαν σε χωριό του Αφγανιστάν βασίστηκαν, εν μέρει, στις ανταποκρίσεις ενός δημοσιογράφου του εγνωσμένης αξιοπιστίας τηλεοπτικού δικτύου Fox News που συνόδευε τους άνδρες των ειδικών δυνάμεων.

Ποιος ήταν ο δημοσιογράφος;

Ήταν ο Όλιβερ Νορθ.

Εισαγωγές.

Ααρόν (ψευδώνυμο), πρώην μέλος της Mara 18, μιας από τις μεγαλύτερες και πιο επικίνδυνες συμμορίες νέων στην Ονδούρα —μια χώρα όπου το 77,7% των κατοίκων της επαρχίας και το 63,1% των κατοίκων των πόλεων μαστίζονται από ενδημική φτώχεια. “Η συμμορία είναι σαν οικογένεια, σαν καταφύγιο, κάτι που ήταν πολύ σημαντικό για ’μένα όταν ο πατέρας μου έφυγε μετανάστης στις Ηνωμένες Πολιτείες. . . Η αποσύνθεση των οικογενειών είναι μια από τις βασικές αιτίες για την ανάπτυξη των συμμοριών. Σου δίνουν φαγητό, χρήματα κι ασφάλεια, πράγματα που ένα διαλυμένο σπίτι δεν μπορεί να σου δώσει”, λέει.

Οι δύο μεγαλύτερες συμμορίες στην Ονδούρα και την Κεντρική Αμερική αποτελούν γέννημα-θρέμμα της Πίκο-Γιούνιον και του Πάρκου ΜακΆρθουρ, δυο πυκνοκατοικημένων συνοικιών του Λος Άντζελες όπου ζούσαν μετανάστες από τη Λατινική Αμερική, και της πολιτικής των απελάσεων των κακοποιών στις πατρίδες τους που υιοθέτησαν οι Αμερικανικές αρχές, όπως είναι γενικά παραδεκτό από εγκληματολόγους.

Η πολιτική “μηδενικής ανοχής” που εισήγαγε η κυβέρνηση του Ρικάρδο Μαδούρο έναντι του εγκλήματος, μιμούμενη το υπόδειγμα του πρώην δημάρχου της Νέας Υόρκης Ρούντολφ Τζουλιάνι, απέβη σε αυτό που η αμερικανίδα ανθρωπολόγος Έιντριεν Πέιν αποκαλεί “αόρατη γενοκτονία”—τις δολοφονίες χιλιάδων νέων, κυρίως ανέργων νεαρών ανδρών, που κατηγοριοποιούνται ως εγκληματίες από μια κοινωνία που δεν έχει χώρο γι’ αυτούς. Πώς δημιουργήθηκαν οι στρατιές των ανέργων που ωθήθηκαν με μαθηματική ακρίβεια να ενταχθούν στις συμμορίες; Φρόντισε το νεοφιλελεύθερο οικονομικό μοντέλο κι οι ανισότητες που επέβαλε, λέει η Πέιν: τα προγράμματα “δομικής δημοσιονομικής προσαρμογής” που υπαγόρευσαν το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα στέρησαν από το λαό της Ονδούρας την πρόσβαση στην δημόσια παιδεία και την δημόσια υγεία, και κάτι ακόμη σημαντικότερο, του στέρησαν την δυνατότητα να ασκεί δημοκρατικό έλεγχο στην κυβέρνησή του. Οι αθρόες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα, είτε διαπράττονται από άνδρες των ιδιωτικών εταιριών ασφαλείας που ίδρυσαν πρώην ηγετικά στελέχη του τάγματος θανάτου Battalion 316 που δρούσε την δεκαετία του 1980, είτε από την υποαμοιβόμενη και ανεπαρκώς εκπαιδευμένη αστυνομία, ή από τους ιδιοκτήτες των μακιλαδόρας, είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με τα προγράμματα αυτά, εξηγεί σε μια συνέντευξη με αφορμή το βιβλίο της Working Hard, Drinking Hard (University of California Press, 2008), προϊόν έρευνας έξι ετών.

Εξαιρετικοί.

“Κάνουν δουλειά που αποτελεί φαινόμενο. Έχουν εξαιρετική πρωτοβουλία, εξαιρετικές ικανότητες, εξαιρετικό θάρρος και, νομίζω, εξαιρετική επίγνωση. Δεν μπορώ να βρω λόγια να περιγράψω πόσο ικανοί είναι στο να δρουν αυτοσχεδιάζοντας”. Οι εκφράσεις θαυμασμού ανήκουν στο στρατηγό Πετρέους, επικεφαλής της αμερικανικής δύναμης κατοχής στο Ιράκ‧ αφορούν τους άνδρες της SAS, που, σύμφωνα με την Κυριακάτικη Τέλεγκραφ, έχουν εξοντώσει μέσα σε δύο χρόνια πάνω από 3.500 μέλη των οργανώσεων που μάχονται εναντίον των Αμερικανών στη Βαγδάτη.